KVKK ve Çerez Uyum Kontrolü: Web Sitenizin Teknik Ön İncelemesi
Alan adınızı girin; siteniz çerez onay banner'ı, aydınlatma metni bağlantıları ve onay alınmadan yazılan çerezler açısından teknik bir ön kontrolden geçsin. Bu bir hukuki görüş değil, dışarıdan görünen durumun envanteridir.
KVKK (6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu) yükümlülükleri yalnızca büyük şirketleri değil, ziyaretçisinden ad, e-posta veya telefon toplayan her web sitesini ilgilendirir. Basit bir iletişim formu da, ziyaretçi davranışını kaydeden bir analitik kodu da bu kapsama girer. KVKK uyumluluk tarafında karşımıza çıkan sorunların çoğu kötü niyetten değil, farkında olmamaktan kaynaklanır: yıllar önce eklenen bir izleme kodu hâlâ çalışır, çerez politikası kontrol edilmeden bir şablondan kopyalanmıştır, aydınlatma metni ise hiç yayımlanmamıştır.
Bu ücretsiz araç, alan adınızı girdiğinizde sitenizin herkese açık HTML kaynağını ve HTTP yanıt başlıklarını (sunucunun tarayıcıya gönderdiği teknik bilgiler) inceler. Sayfada bir cookie banner (çerez onay kutusu) olup olmadığına, ziyaretçi hiçbir şeye onay vermeden tarayıcısına çerez yazılıp yazılmadığına, hangi üçüncü taraf izleyicilerin yüklendiğine ve gizlilik politikası, aydınlatma metni ile çerez politikası sayfalarına bağlantı verilip verilmediğine bakar. Bulunanları sade bir dille, her maddenin iş sonucuyla birlikte raporlar.
Baştan net söyleyelim: bu bir hukuki görüş değil, teknik bir ön kontroldür. Araç yalnızca sitenizin dışarıdan görünen halini inceler; sözleşmelerinizi, VERBİS kaydınızı, çalışan verilerini işleme süreçlerinizi veya saklama sürelerinizi göremez. Bir metnin var olup olmadığını tespit edebilir, o metnin içeriğinin yeterli olup olmadığına karar veremez. Raporun amacı, avukatınızla veya danışmanınızla konuşurken elinizde somut bir teknik envanter bulunmasıdır; onların yerini almak değildir.
Bu araç neleri ölçüyor?
- Çerez onay banner'ı var mı?Sayfanın HTML'inde bilinen çerez onay kütüphanelerinin izlerini ve tipik onay metinlerini arar. Banner'ın hiç bulunmaması, ziyaretçiye herhangi bir seçim sunulmadığı anlamına gelir.
- Onay alınmadan yazılan çerezlerSiteye yapılan ilk istekte gelen Set-Cookie başlıklarını, yani ziyaretçi hiçbir kutuya tıklamadan tarayıcısına yazılan çerezleri listeler. Aracın bulabildiği en kritik uyum bulgusu budur.
- Google Analytics ve Google Tag Manager izleriSayfada bu ölçümleme kodlarının yüklenip yüklenmediğini tespit eder. Hangi ölçüm araçlarını kullandığınızı bilmeden aydınlatma metninizde bunları doğru şekilde sayamazsınız.
- Meta (Facebook) Pixel, TikTok Pixel ve LinkedIn InsightReklam platformlarına ait izleme kodlarının varlığını gösterir. Bu kodlar ziyaretçi davranışını reklam hesaplarınıza aktardığı için metinlerinizde ayrıca belirtilmesi gerekir.
- Hotjar ve Yandex Metrica gibi davranış izleme araçlarıFare hareketi, tıklama ve oturum kaydı toplayabilen araçların yüklü olup olmadığını raporlar. Bunlar çoğu zaman yıllar önce eklenip unutulmuş olur.
- Gizlilik politikası sayfasına bağlantıTaranan sayfada gizlilik politikasına giden bir bağlantı bulunup bulunmadığına bakar. Bağlantının varlığını görebilir, metnin içeriğini değerlendiremez.
- KVKK aydınlatma metnine bağlantıAydınlatma metnine yönlendiren bir bağlantı olup olmadığını kontrol eder. Bu metin, veri toplarken ziyaretçiyi bilgilendirme yükümlülüğünün en görünür parçasıdır.
- Çerez politikası sayfasına bağlantıAyrı bir çerez politikası sayfasına bağlantı verilip verilmediğini arar. Banner'ın 'detaylı bilgi' bağlantısının boşa çıkması sık rastlanan bir eksiktir.
- İletişim formunda açık rıza onay kutusuFormda, gönderim öncesi işaretlenmesi gereken bir onay kutusu (checkbox) bulunup bulunmadığına bakar. Onay kutusu yoksa, gelen her form kaydının rızası belgesizdir.
- Veri sorumlusu iletişim bilgileriSayfada açık adres, telefon ve e-posta bilgisi görünüyor mu diye kontrol eder. Ziyaretçinin veri talebiyle size ulaşabileceği bir kanal bulunması gerekir.
- Yurt dışına veri aktarımı işaretleriYabancı analitik servisleri ve yurt dışı CDN kullanımı gibi, verinin Türkiye dışına çıktığına işaret eden teknik izleri listeler. Bu bir ihlal tespiti değil, incelenmesi gereken bir başlıktır.
Ölçemediğimizi söyleriz. Bir kontrol yapılamadığında rapor "BİLGİ" der, nedenini yazar ve o madde puana katılmaz. Hiçbir değer tahmin edilmez.
En kritik bulgu: onay alınmadan yazılan çerezler
Çerez uyumunda asıl mesele banner'ın görünmesi değil, banner'a tıklanmadan önce ne olduğudur. Birçok sitede onay kutusu ekranın altında beklerken, analitik ve reklam çerezleri çoktan yazılmış olur. Araç tam bu anı yakalar: siteye yapılan ilk istekte dönen Set-Cookie başlıklarını, yani ziyaretçinin hiçbir tercih belirtmeden tarayıcısına düşen çerezleri raporlar.
İş tarafındaki sonucu şudur: ziyaretçi 'reddet' dese bile veri toplanmışsa, elinizde rızaya dayandığını savunabileceğiniz bir kayıt kalmaz. Bir şikâyet veya denetim durumunda ilk bakılan yer de burasıdır. Oturum yönetimi veya sepet gibi teknik olarak zorunlu çerezler bu tabloda normaldir; sorun, zorunlu olmayan izleme çerezlerinin onaydan önce çalışmasıdır.
Metinler, formlar ve verinin nereye gittiği
Araç, taranan sayfada gizlilik politikası, KVKK aydınlatma metni ve çerez politikası sayfalarına bağlantı olup olmadığını kontrol eder. Burada dürüst olmak gerekir: bağlantının varlığını görebilir, o metnin içeriğinin sizin veri işleme süreçlerinize uyup uymadığını değerlendiremez. Aynı şekilde iletişim formunuzda açık rıza onay kutusu bulunup bulunmadığını tespit eder; kutunun metninin doğru yazılıp yazılmadığına karar veremez.
İkinci başlık, verinin nereye gittiğidir. Google Analytics, Meta Pixel, Hotjar veya yurt dışında barındırılan bir CDN (site dosyalarını dağıtan sunucu ağı) kullanıyorsanız, ziyaretçi verisinin bir kısmı Türkiye dışına çıkıyor demektir. Araç bu izleri listeler ve size bir kontrol listesi verir; hangisinin hukuken nasıl değerlendirileceği ayrı bir uzmanlık konusudur.
Bulguları nasıl düzeltirsiniz?
Önce envanter çıkarın. Raporda görünen her izleme kodunun hâlâ gerekli olup olmadığını sorun. Kullanmadığınız bir reklam pikselini kaldırmak, onu 'uyumlu' hale getirmekten hem daha hızlı hem daha güvenlidir.
Ardından çerezleri onaya bağlayın. Zorunlu olmayan tüm kodlar, ziyaretçi kabul etmeden çalışmayacak şekilde kurgulanmalıdır. Pratikte bu, izleme kodlarını doğrudan sayfaya gömmek yerine onay durumuna bakan bir yapıya taşımak demektir; Google Tag Manager kullanıyorsanız tetikleyicileri onay sinyaline bağlayabilirsiniz.
Sonra metinleri gerçek durumunuza göre yazın. Şablon metin kopyalamak yerine, raporda çıkan araçların ve topladığınız form alanlarının listesini alıp aydınlatma metninize işleyin. Çerez politikanızda hangi çerezin ne işe yaradığını ve ne kadar saklandığını belirtin.
Son olarak formlarınıza açık rıza onay kutusu ekleyin, kutunun varsayılan olarak işaretli gelmediğinden emin olun ve veri sorumlusu iletişim bilgilerinizi sitenizde görünür kılın. Bu adımları tamamladıktan sonra hukuki tarafı bir danışmanla teyit edin; teknik düzeltme ile hukuki değerlendirme birbirinin yerine geçmez.
Analizi çalıştırın ve raporu ekibinizle paylaşın
Aşağıdaki alana alan adınızı yazıp analizi başlattığınızda, yukarıda anlatılan kontrollerin sonucunu tek sayfada görürsünüz ve PDF olarak indirebilirsiniz. Ne bulunacağını önceden söyleyemeyiz; kontrol tamamen sitenizin o anki haline bağlıdır.
Raporu web sitenizi yöneten kişiye veya ajansınıza iletebilir, hangi maddelerin düzeltileceğini somut olarak konuşabilirsiniz. Düzeltmeleri kendiniz üstlenmek istemiyorsanız Kod16 olarak sitenizin çerez ve metin yapısını birlikte gözden geçirebiliriz; teklif talebi formumuz üzerinden bize yazmanız yeterli.
Sık sorulan sorular
Siteme çerez banner'ı koymam KVKK için yeterli mi?
Tek başına yeterli değildir. Banner'ın işlevsel olması, yani ziyaretçi kabul etmeden zorunlu olmayan çerezlerin çalışmaması gerekir. Uygulamada en sık görülen tablo, banner ekranda dururken analitik ve reklam çerezlerinin çoktan yazılmış olmasıdır. Ayrıca banner'ın yönlendirdiği bir çerez politikası sayfasının gerçekten var olması ve içinde hangi çerezi neden kullandığınızın açıklanması beklenir. Araç bu üç noktayı ayrı ayrı kontrol eder.
Google Analytics kullanmak KVKK'ya aykırı mı?
Kullanmanın kendisi doğrudan aykırı değildir; sorun, ziyaretçiyi bilgilendirmeden ve onay almadan kullanmaktır. Google Analytics gibi araçlar ziyaretçi verisini yurt dışındaki sunuculara aktarır, bu nedenle aydınlatma metninizde açıkça yer alması ve çerezlerinin onaya bağlanması gerekir. Araç yalnızca bu kodun sitenizde yüklü olup olmadığını ve onaydan önce çalışıp çalışmadığını gösterir; hukuki değerlendirmeyi bir danışmanla yapmanız gerekir.
Bu kontrol bana uygunluk belgesi veya hukuki güvence sağlar mı?
Hayır. Bu araç teknik bir ön kontroldür ve hukuki görüş yerine geçmez. Sitenizin dışarıdan görünen halini inceler; sözleşmelerinizi, VERBİS kaydınızı, veri saklama sürelerinizi veya şirket içi süreçlerinizi göremez. Metinlerin var olup olmadığını tespit eder, içeriğinin yeterliliğine karar veremez. Raporu, avukatınızla veya KVKK danışmanınızla görüşürken elinizde somut bir teknik envanter bulunması için kullanın.
Aydınlatma metni ile çerez politikası aynı şey mi?
Hayır, farklı amaçlara hizmet ederler. Aydınlatma metni, kim olarak hangi kişisel veriyi hangi amaçla işlediğinizi ve ziyaretçinin haklarını anlatır; kapsamı formlar, e-posta listeleri ve tüm veri toplama noktalarıdır. Çerez politikası ise özel olarak sitenizde çalışan çerezleri, işlevlerini ve saklama sürelerini açıklar. Çoğu sitede birinin bulunup diğerinin eksik olduğunu görüyoruz; araç ikisine giden bağlantıları ayrı ayrı kontrol eder.
Sitem WordPress veya hazır bir platformda, düzeltmeleri kendim yapabilir miyim?
Bir kısmını yapabilirsiniz. Çerez onayı için eklenti kurmak, iletişim formuna onay kutusu eklemek ve metin sayfaları yayımlamak genelde panel üzerinden mümkündür. Zor kısım, izleme kodlarının onay verilmeden çalışmasını engellemektir; bu, tema dosyalarına veya etiket yöneticinize müdahale gerektirebilir. Raporu alıp sitenizi yöneten kişiye iletmek en pratik yoldur. Destek isterseniz Kod16 olarak bu düzenlemeyi birlikte planlayabiliriz.
Raporda çıkan sorunları biz düzeltelim
Bu aracın bulduğu eksikleri sizin için gideriyoruz: teknik SEO, güvenlik başlıkları, SSL, KVKK metinleri, e-posta güvenliği ve hız optimizasyonu. Bursa Nilüfer'deyiz, uzaktan da çalışıyoruz.